• Overmatige vaginale afscheiding (“witte vloed”)

De meeste DES-dochters hebben afwijkend weefsel op de wanden van de vagina. Dat afwijkende, maar goedaardige weefsel komt normaal alleen voor op de baarmoedermond. Deze afwijking heet adenosis. Adenosis kan vervelend zijn, omdat het vaginale afscheiding (witte vloed) kan veroorzaken. Adenosis verdwijnt vaak naarmate men ouder wordt, dat kan al vanaf het 30e levensjaar.

• Vormafwijkingen aan de geslachtsorganen

DES-dochters kunnen vormafwijkingen hebben aan de eileiders, baarmoederholte en de baarmoedermond. Vormafwijkingen aan de baarmoedermond zijn bij een eenvoudig inwendig onderzoek door een arts te zien. Om vormafwijkingen aan de baarmoederholte zelf of aan de eileiders te kunnen zien is meer onderzoek nodig. Dat heet een HSG (hysterosalpingogram). Dit is een onderzoek met contrastvloeistof, waarbij de baarmoederholte en -vorm, en de doorgankelijkheid van de eileiders worden bekeken. Het is een tamelijk belastend onderzoek voor de vrouw en wordt daarom niet standaard uitgevoerd. Door die vormafwijkingen kunnen DES-dochters vruchtbaarheids- en zwangerschapsproblemen krijgen.

• Zwanger worden en zwanger blijven

DES-dochters hebben meer moeite dan andere vrouwen om zwanger te worden. Ook als het gaat om het krijgen van een tweede kind, geeft dat bij DES-dochters meer problemen. Als DES-dochters zwanger zijn, kunnen zich tijdens de zwangerschap ook problemen voordoen. Ze hebben een grotere kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschappen, miskramen en vroeggeboortes. Van alle DES-dochters krijgt uiteindelijk 80% een kind. Bij niet-DES-betrokkenen is dat ongeveer 90%.

• Kanker van de geslachtsorganen

Een klein aantal DES-dochters, 1 op de 1000, krijgt een zeldzame vorm van kanker aan de vagina of baarmoederhals: clear cell adeno carcinoom (CCAC). Deze kanker ontstaat vaak al op relatief jonge leeftijd en kan zich snel ontwikkelen; binnen 6 tot 12 maanden. Dit is de belangrijkste reden voor DES-dochters om regelmatig op controle te gaan bij de gynaecoloog.
Daarnaast hebben DES-dochters een verhoogde kans op een voorstadium van baarmoederhalskanker. Zo'n voorstadium wordt wel (matige of ernstige) dysplasie genoemd of carcinoma-in-situ. Baarmoederhalskanker ontwikkelt zich in de regel langzaam, in tegenstelling tot clear cell adeno carcinoom.

• Borstkanker?

DES-dochters boven de veertig hebben mogelijk tweemaal zoveel kans op borstkanker als andere vrouwen in die leeftijdsgroep. Dit constateren J. Palmer en collega’s (Boston University School of Public Health) in het vakblad Cancer, Epidemiology, Biomarkers Prevention. Tussen de 40 en 50 jaar vonden zij slechts een licht verhoogd risico, maar boven de 50 leek de risicoverhoging verder toe te nemen. Het aantal vrouwen in deze oudste leeftijdsgroep was echter nog beperkt.
In Nederland is er inmiddels ook onderzoek gedaan naar het risico op borstkanker bij DES-dochters. J.Verloop en haar collega's vonden in hun onderzoek onder Nederlandse DES-dochters geen verhoogd risico op borstkanker (NKI-AVL, DES-net Project). Hun onderzoeksresultaten verschenen in het vakblad Cancer Causes and Control. Voorlopig kunnen we dan ook nog geen duidelijk antwoord geven op de vraag of DES-dochters een grotere kans hebben op borstkanker, hiervoor is meer wetenschappelijk onderzoek nodig. Vooralsnog hoeven DES-dochters dan ook niet extra gecontroleerd te worden (zie ook screeningsprotocol DES-dochters).

Lees hier meer over de emotionele gevolgen bij DES-dochters
Lees hier meer over de gevolgen bij DES-kleinkinderen
Lees hier meer over de gevolgen bij DES-moeders